ปัญหายอดนิยมของคนใช้โน้ตบุ๊กจอกว้าง (ซึ่งสมัยนี้ทุกเครื่องก็เป็นจอกว้างกันหมดแล้ว) รวมถึงเน็ตบุ๊กทั้งหลาย คือความสูงของหน้าจอจะน้อยผิดปกติ แต่ทว่าเรายังใช้ interface ที่ออกแบบมาในยุคจอ 4:3 อยู่ นั่นแปลว่ามันจะมี bar มากมาย ไม่ว่าจะเป็น menubar, toolbar, titlebar, statusbar, bookmark bar ฯลฯ ที่มาแย่ง "พื้นที่แนวตั้ง" ที่มีน้อยอยู่แล้วของเราไปอีก

ปกติเวลาผมใช้ Firefox บน Ubuntu บนโน้ตบุ๊ก จะลง Personal Menu เพื่อเอา menubar ออกไป ลดมันลงเหลือแค่ปุ่มใน bookmark bar แต่ส่วนอื่นนั้นลดอีกไม่ไหวแล้วจริงๆ เพราะมันติดนิสัย ไม่ว่าจะเป็น bookmark bar ที่ต้องมีอยู่เสมอ (เพราะบางทีมือเราไม่อยู่ที่คีย์บอร์ด) และ status bar ที่เอาไว้ดู URL ก่อนคลิก และสร้างความมั่นใจว่าเบราว์เซอร์ของเรายังโหลดอยู่ (สิ่งแรกที่ผมทำถ้าต้องใช้ Safari คือเปิด status bar กลับมาคืน)

ด้วยนิสัยติดตัวข้างต้น ทำให้ไม่สามารถขยายพื้นที่แสดงเนื้อหาจริงได้มากเท่าที่ควร แต่ในอีกทาง ความหงุดหงิดใจในการท่องเว็บก็สะสมเพิ่มขึ้นเรื่อยๆ จนวันนี้ ผมก็ตัดสินใจตัด "ส่วนที่พอตัดได้" ออกไปจากหน้าจออีกชิ้นหนึ่ง นั่นคือ panel ของ GNOME นั่นเอง

Ubuntu นั้นยึดเอาค่า default ของ GNOME นั่นคือมี panel สองอันบนล่าง (ภาพหน้าจอของรุ่น 2.26) ซึ่งจะต่างไปจากบางดิสโทรอย่าง SUSE ที่ตัด panel เหลือเพียงอันเดียวให้คล้ายกับวินโดวส์ (ภาพประกอบ)

สิ่งที่ Ubuntu เพิ่มเข้ามาจาก standard GNOME คือเพิ่มปุ่มอีก 3 ปุ่มเข้ามาที่มุมของ panel ได้แก่ ปุ่ม Logout มุมบนขวา, Show Desktop มุมซ้ายล่าง และ Trash มุมขวาล่าง

ถัดจาก GNOME และ Ubuntu พอมาถึงการใช้งานของผมเอง ก็เพิ่มของลงไปบน panel อีกดังนี้ (ตามรูปด้านล่าง)

• เปลี่ยน-เพิ่มไอคอนสำหรับเรียกโปรแกรม เป็น 5 อันที่ใช้บ่อย คือ Firefox, Terminal, Nautilus (Home), gedit และ Pidgin
• แอพเพล็ตของ System Monitor ตามประสา geek ที่ดีที่ควรรู้ว่าเครื่องของเราในขณะนี้เป็นอย่างไรบ้าง ปกติดูแค่สองอันคือ CPU กับ Network
• ไอคอนใน Notification Area ได้แก่ Bluetooth, Battery, Dropbox ฯลฯ

ทั้งหมดเพิ่มใน panel อันบนที่มีเนื้อที่ว่างอยู่มาก ส่วน panel อันล่างไม่ได้ปรับแต่งอะไรเป็นพิเศษ

แต่เมื่อโจทย์คือการรวม panel ทั้งสองอันให้เหลืออันเดียว จะเห็นว่าของมันมีเยอะเกินยัดลงอันเดียวได้ ดังนั้นก็ต้องมีมาตรการตัด-แต่งอีกพอสมควร สุดท้ายออกมาได้ตามนี้

สิ่งที่ถูกเปลี่ยนมีดังนี้

ตัดออก

• Workspace Switcher - ต้องหลีกทางให้ System Monitor ที่กินพื้นที่เท่ากันแต่สำคัญกว่า ดังนั้นต้องเปลี่ยนมาจำคีย์ลัด (Ctrl+Alt+Left/Right) แทนการคลิกเพื่อเปลี่ยน workspace
• User Switcher - เมื่อสั่งเอาออกจาก panel แล้ว มันจะเข้าไปอยู่ในเมนูหลักของ GNOME ให้เอง
• Trash - ย้ายมันกลับมาไว้บน Desktop ด้วย gconf-editor อยู่ใน app > nautilus > desktop เลือก trash_icon_visible

ปรับแต่ง

• Clock applet - เอาวันที่ออก ให้เหลือแต่เวลา
• Menu - เปลี่ยนให้เหลือเมนูปุ่มเดียว เลือกเพิ่มแอพเพล็ต Main Menu ลงใน panel แล้วเอาเมนูอันเก่า Menu Bar ออก
• ย้ายปุ่ม Show Desktop มาไว้ที่มุมขวาบนแทน User Switcher (ตามหลัก Fitt's Law) จะทำให้เหมือน Windows 7 ที่ปุ่มแสดงเดสก์ท็อปอยู่ขวาสุด ยังไม่ค่อยคุ้นแต่ก็ต้องฝึกตัวเองให้คุ้น

อีกอันที่เพิ่มเติมได้แต่ยังไม่ได้ทำ คือ เอาไอคอน Home ใน panel ออก แล้วเปลี่ยนมาใช้ Home บนเดสก์ท็อปแทน (ลักษณะเดียวกับ Trash)

นี่มัน Windows 95 ชัดๆ คนออกแบบ Taskbar รุ่นแรกเทพจริงๆ

ป.ล. พยายามลองใช้ panel ด้านล่างแต่ไม่คุ้น ปรับมาไว้ข้างบนแทน