The Future of TV: Playlist

หมายเหตุ: บล็อกนี้ได้แรงบันดาลใจมาจากการคุยกับผู้อยู่ในอุตสาหกรรมทีวีท่านหนึ่งครับ

ประเด็นเรื่อง "ทีวีในอนาคต" พูดกันมาเยอะแล้วแต่ยังไม่มีใครไขรหัสได้เสียที (เว้นจ็อบส์ไว้คนนึงละกัน) ส่วนหนึ่งคงเป็นเพราะ "ประสบการณ์รับชมทีวี" (TV watching experience) มันมีส่วนประกอบเยอะ แก้ทีละส่วนคงไม่มีทางสำเร็จ ต้องรอให้ทุกส่วนพัฒนาไปพร้อมๆ กัน

ส่วนของ input หรือการสั่งการ ผมว่าไมโครซอฟท์ใกล้ประสบความสำเร็จละ (ดูคลิป Xbox One) อีกไม่นานน่าจะถึงจุดที่มัน breakthrough (แนวทางนี้น่าจะ "ใช่" มากกว่าพวกสมาร์ทรีโมทสารพัดสารเพ)

ปัญหาที่คิดว่ายังคั่งค้างอยู่คือส่วนของการกระจายสัญญาณหรือ broadcast คือถ้าแบ่งระบบการแพร่สัญญาณกว้างๆ มากๆ ก็แยกได้ 2 แบบ คือ

  • แบบเป็น signal เช่น terrestrial, cable, satellite ถึงแม้ตัวกลางจะต่าง แต่ปลายทางเหมือนกันคือ ทีวีสดแบบ realtime กระจายไปยังทุกท่อ ย้อนดูไม่ได้ เลือกไม่ได้ ทำได้แค่ "ดักจับสัญญาณสด ณ เวลานั้น"
  • แบบเป็น packet-based มันคือ IPTV นั่นเอง

ผมคิดว่าอนาคตของทีวีมันจะไปในทิศทางของ packet-based อยู่แล้ว (การส่งทุกอย่างจะรันบน IP หมด) ด้วยเหตุผลว่าข้อดีมันมีมากกว่า เช่น narrowcast ได้, personalize ได้, เรียกดูในเวลาและสถานที่ที่แตกต่างกันได้ เพียงแต่การส่งข้อมูลแบบ packet มันก็มีข้อเสียที่ต้องแก้ไขให้ได้ก่อนคนถึงจะใช้กันแพร่หลาย เช่น การส่งข้อมูลต้องเสถียร ไม่มีคอขวด ไม่กระตุก (ซึ่งตรงนี้ยังแพ้แบบ signal อีกเยอะ) โครงการอย่าง Google Fiber ก็ออกมาเพื่อแก้ปัญหาเรื่อง infrastructure พวกนี้

ทีนี้สมมติว่าเรามีการส่งข้อมูล packet-based ที่คุณภาพดีพอ มันก็ยังไม่เพียงพอ เพราะมันจะไปติดปัญหาเรื่อง content selection

ทีวีในระบบ signal ไม่เคยมีปัญหานี้ เพราะการ "เลือก" ว่าจะฉายอะไรช่วงไหนเวลาใด เป็นหน้าที่ของ "สถานี" ไม่ใช่ผู้ชม กระบวนการ "เลือก" รายการมาฉายนั้นเรียกว่า "ผังรายการ" นั่นเอง

วงการทีวีพัฒนามานานจนระบบ "ผังรายการ" นั้น optimized มากๆ มีการวิเคราะห์ข้อมูลผู้ชมอย่างดีว่าเป็นใคร เวลาไหนชอบดูอะไร มีเครื่องมืออย่างเรตติ้งช่วยตรวจสอบความถูกต้อง ฯลฯ

สิ่งที่เกิดขึ้นจึงเป็น "ผังรายการที่ยอดเยี่ยม" ที่ประมวลผลมาแล้วจากสถานี (cloud ยุคดั้งเดิม) ผู้ชมที่อยู่ทางบ้านเพียงแค่นอนกระดิกรีโมทก็จะได้ high-quality playlist ส่งตรงถึงบ้าน เปิดทีวีทิ้งไว้เฉยๆ เราก็จะได้รายการที่ (น่าจะ) มีคุณภาพและเหมาะกับความต้องการของเรา ไหลมาให้ดูตลอดทั้งวันโดยที่ไม่ต้องทำอะไรอีก

ถ้าไม่ชอบ "ผังรายการ" หรือ playlist ในขณะนั้น ผู้ชมก็มีสิทธิ "เลือก" แบบง่ายๆ โดยการเปลี่ยนช่องหรือเปลี่ยน playlist นั่นเอง (สังเกตว่าผู้ชมจะไม่มีสิทธิเลือก item to play ด้วยตัวเอง คือเลือกได้เฉพาะ playlist ที่เล่นอยู่ในตอนนั้น ย้อนรายการก็ไม่ได้ด้วยตัวระบบเอง ต้องใช้เครื่องอัดเข้าช่วย)

พอมาถึงยุคของ packet-based TV ระบบ "ผังรายการ" ถูกทำลายลงไปทันที เพราะผู้ใช้แต่ละคนมีความสนใจแตกต่างกันอย่างสิ้นเชิง mass playlist ไม่มีตัวตน มีแต่ personal playlist ของใครของมันไม่เคยซ้ำกัน

หน้าที่ในการสร้าง personal playlist จึงเป็นของผู้ชม ปัญหามีอยู่ว่าผู้บริโภคนั้นขี้เกียจเสมอ :P และเราคุ้นเคยกับระบบ playlist ส่งตรงถึงบ้านกันมานาน

ดังนั้นในยุคของ packet-based TV ถึงแม้ว่าเรา "เลือก" item ที่จะเล่นเองได้ (เช่น การเลือกคลิปใน YouTube) แต่มันก็เป็นการชมแบบ on-demand เท่านั้น ดูจบคลิปนั้นก็เลิกกัน หันไปทำอย่างอื่นต่อแทน แต่ในมุมของ "ทีวี" แบบดั้งเดิมที่จะต้องเล่นอยู่ตลอดเวลา เราจะเอาแรงที่ไหนไป "เลือก" ว่าจะเล่นอะไรยังไง (และฝ่ายของสถานีเองก็ไม่เลือกให้แล้ว เพราะแนวคิดของสถานีนั้นไม่มีแล้ว)

ผมคิดว่าทางออกของปัญหานี้คือ automatic playlist ที่สร้างขึ้นโดยคอมพิวเตอร์ ไม่ต้องเปลืองแรงทำเอง แถมยังต้อง personalize ให้เหมาะกับตัวของผู้ชมแต่ละคนด้วย ล้านคนล้าน playlist ไม่ซ้ำกัน คอมพิวเตอร์เป็นคนสร้างให้ทั้งหมด

ตัวอย่างเช่น ถ้าเราจินตนาการแบบง่ายๆ ว่า source ของรายการมาจาก YouTube ทั้งหมด (ซึ่งในความเป็นจริงคงไม่ใช่) วันนั้นมีข่าวว่า Neymar ย้ายทีม ระบบก็ควรจะรู้ว่า Neymar เป็นใคร แล้วนำคลิปที่เกี่ยวข้องกับ Neymar มาใส่ไว้ใน playlist ของคนดูที่บ้าบอลให้เลย

คิดไปไกลกว่านั้น ระบบควรจะรู้ว่าจุดเด่นของ Neymar คือทักษะการครองบอล ดังนั้นนอกจากคลิปข่าวการย้ายทีมแบบธรรมดาๆ แล้ว มันควรจะไปขุดค้นหาคลิปโชว์ทักษะของ Neymar มาประกอบให้ด้วย เป็นต้น

งานด้าน AI จะเข้ามาช่วยแก้ปัญหานี้ได้มาก ผมคิดว่า Knowledge Graph ของกูเกิลน่าจะเป็นตัวเลือกที่ดีที่สุดในตอนนี้ แต่ก็คงอีกสักพักกว่ามันจะใช้งานได้จริงดังที่ฝัน (และก็เป็นเหตุผลว่าทำไมไมโครซอฟท์ยังทำ Bing แม้จะขาดทุน และแอปเปิลพยายามทำ Siri)

อนาคตของทีวีที่ผมนึกออกคือ

  • packet-based เลือกดูได้ตามใจฉันแบบ on demand ไม่ต้องอิงกับเวลาหรือผังรายการ
  • อยู่บน infra ที่มั่นคง เสถียร ไม่กระตุก ค้างให้เสียอารมณ์
  • สั่งงานได้ดังใจ ทั้งเสียงและท่าทาง
  • คิดไม่ออกว่าจะดูอะไร ก็มี content discovery system ที่สร้าง playlist ให้เหมาะกับ "ตัวเรา" หรือผู้ชมในตอนนั้นได้

ทุกอย่างต้อง integrated ดังนั้นมันต้องรออีกสักพักสิน่ะ!