Entrepreneurship: Pirate Spirit vs Navy Execution

Pirates vs Navy

ความเป็นขบฎ กล้าแหกกรอบ กล้าท้าทายระเบียบกฎเกณฑ์นั้นเป็นเรื่องเท่เสมอในทุกวงการ

ความเป็นขบฎในโลกของไอทีน่าจะเริ่มต้นมาจากสตีฟ จ็อบส์ ที่สร้างวัฒนธรรม anti-corporate ท้าทายความจำเจ ตั้งแต่การสร้างสัญลักษณ์ "โจรสลัด" ปักธงไว้ที่ยอดตึก, โฆษณา Big Brother ท้าทายอำนาจของ IBM, โฆษณา Think Different อันโด่งดัง รวมถึงวัฒนธรรมองค์กรอีกหลายอย่างที่ได้รับความชื่นชอบจากจิตวิญญาณ "ขบฎ" ที่หลบซ่อนอยู่ในใจของใครหลายคน

เรื่องนี้ถูกถ่ายทอดมายังวงการ startup ที่มีวัฒนธรรม anti-corporate ยิ่งกว่า บรรดาผู้ก่อตั้งใส่เสื้อยืดกางเกงยีนส์ ไม่ปฏิบัติตามกฎเกณฑ์ และสร้างบริษัทพลิกโลกอย่าง Google, Facebook, Twitter, Instagram กันอย่างต่อเนื่อง

ความสำเร็จของบรรดา startup ที่กล้าแหกกรอบเดิมๆ ส่งผลให้เกิดค่านิยมว่า startup ต้องทำตัวเป็น "โจรสลัด" จึงจะประสบความสำเร็จในระดับนี้

คำถามคือการทำตัวเป็นโจรสลัดแล้วจะประสบความสำเร็จ มันคือ fact หรือ myth

คำตอบที่น่าสนใจอยู่ในหลักสูตรวิชาผู้ประกอบการ Entrepreneurship 101: Who is your customer? ของ MIT ที่เปิดสอนบนระบบคอร์สออนไลน์ edX (สมัครเรียนได้ฟรี หรือหาวิดีโอจาก YouTube ก็ได้ แต่ดูจากหน้าเว็บของคอร์สง่ายกว่า)

วิชานี้สอนโดย Bill Aulet อาจารย์ของ MIT Sloan School of Management และผู้อำนวยการศูนย์ Martin Trust Center for MIT Entrepreneurship ผู้เคยมีประสบการณ์ทำ startup มาแล้ว 3 บริษัท

ในวิดีโอแนะนำคอร์ส Bill Aulet เล่าประสบการณ์การเปิดบริษัทของเขาว่า เขาเปิดบริษัทครั้งแรกโดยไม่รู้อะไรเลย และตัดสินใจผิดพลาดในหลายๆ เรื่อง เช่น วัฒนธรรมองค์กร ซึ่งเขาก็พยายามแก้ไขจุดบกพร่องในบริษัทถัดๆ มา พอถึงบริษัทที่สามเขาก็สามารถสร้างบริษัทที่มีมูลค่าระดับ 500 ล้านเหรียญได้สำเร็จ

เขาบอกว่ามักได้รับคำถามอยู่เสมอว่าคุณรู้เรื่องต่างๆ เกี่ยวกับ startup ได้อย่างไร คำตอบของเขาคือ "ตอนแรกก็ไม่รู้หรอก" การประกอบธุรกิจเป็นประสบการณ์สั่งสม "entrepreneurship was cumulative" มาถึงตอนนี้เขามีความฉลาด (wisdom) ที่จะตัดสินใจเรื่องต่างๆ ก็จริง แต่ "wisdom is 'scar tissue' from all the mistakes I've made" เป็นผลมาจากบาดแผลเหวอะหวะที่เขาสะสมตลอดมาชั่วชีวิต

สำหรับคอร์ส Entrepreneurship 101 ของ Aulet คือสร้างพื้นฐานที่สำคัญให้กับผู้เรียน เขาบอกว่าคนทั่วไปมักมีความเชื่อที่ผิดๆ เกี่ยวกับผู้ประกอบการ เช่น ต้องฟ้าสั่งมาเกิดเท่านั้นถึงจะประสบความสำเร็จได้, ต้องกล้าเสียง กล้าได้กล้าเสีย หรือ ต้องโชคดีมากๆ ถึงจะประสบความสำเร็จได้ ฯลฯ

สิ่งที่ทำให้คนคิดแบบนี้เพราะคนส่วนใหญ่ไม่เข้าใจหลักการพื้นฐานของการทำธุรกิจ และไม่เข้าใจว่าผู้ประกอบการบางรายประสบความสำเร็จได้อย่างไร

ถ้าหากลองดูเบื้องหลังของนักธุรกิจที่ประสบความสำเร็จแต่ละคน ให้ลึกลงไปกว่าภาพภายนอกที่นำเสนอแค่ว่าพวกเขาเป็นคนมีวิสัยทัศน์ และชอบความเสี่ยงที่คาดเดาไม่ได้แล้ว ในความเป็นจริง นักธุรกิจที่ประสบความสำเร็จกลับต้องมีวินัยอย่างยิ่งยวดต่างหาก

สตีฟ จ็อบส์ มักพูดอยู่เสมอว่าการเป็นโจรสลัดนั้นสนุกกว่าการเป็นทหารเรือ (it's more fun to be a pirate than to join the Navy) แต่ในความเป็นจริงนั้น สตีฟ จ็อบส์ กลับเป็นคนที่ทำงานหนัก และมีวินัยในตัวเองอย่างมาก ภาพลักษณ์ของสตีฟ จ็อบส์ ดูเป็นขบถ แต่เอาเข้าจริงแล้วตารางงานของจ็อบส์มีการประชุมเยอะมากใน 1 สัปดาห์ และเขารักษานัดหมายเหล่านี้อย่างเคร่งครัด (รายละเอียดดูในหนังสือชีวประวัติของเขามีบอกไว้)

Aulet บอกว่าเป้าหมายของคอร์สนี้คือสร้าง "กระบวนการคิดที่เป็นระบบ" (rational systematic process) เพื่อให้ธุรกิจประสบความสำเร็จ แต่เขาก็ต้องการให้ผู้เรียนมีความสนุกกับการประกอบธุรกิจไปด้วย นั่นคือต้องการผนวกเอาสปิริตของโจรสลัด เข้ากับวินัยและการฝึกฝนของทหารเรือระดับแนวหน้าอย่างหน่วย SEAL นั่นเอง

"So here we're going to embrace that pirate spirit, that pirate spirit inside of you, and we're going to add to it the execution skills of a Navy SEAL."

อธิบายง่ายๆ คือพลังโจรสลัดมันเป็นแค่ความเท่ภายนอกเท่านั้น ถ้าใครคิดจะทำธุรกิจแบบเท่ๆ โดยไม่มีรากฐานที่แน่นหนารองรับก็มีแต่เจ๊งแน่นอน นักธุรกิจที่ประสบความสำเร็จจึงต้องมีทั้งสองมิติควบคู่กันไป เพียงแต่คนจะไม่เห็นส่วนของวินัยและความอุตสาหะที่ค่อนข้างน่าเบื่อเท่ากับมิติของโจรสลัดขบฎ

ใครสนใจก็ตามไปเรียนกันได้ครับ คอร์สลงรายละเอียดพื้นฐานตั้งแต่การเลือกเซกเมนต์ของลูกค้า (market segmentation) โดยสอนเรื่อง methodology ระดับฐานรากอย่างการกำหนด persona ของลูกค้าที่เราคาดหวัง แล้วจึงไปวิจัยตลาด สัมภาษณ์กลุ่มตัวอย่างลูกค้าจริงๆ ว่าคิดอย่างไร (ซึ่งทีมงานก็ลงไปสัมภาษณ์คนเดินถนนจริงๆ ให้ดูเลยว่าทำอย่างไร)

หมายเหตุ: ภาพประกอบบทความจาก One Piece ไม่เกี่ยวอันใดกับเนื้อหา เป็นความชอบส่วนตัวของผู้เขียนเท่านั้น