WordPress.com Calypso - ความเห็นหลังใช้งาน

WordPress.com Calypso

การเปลี่ยนแปลงครั้งใหญ่ของโลก WordPress ในรอบหลายปีคือ ระบบ backend ตัวใหม่ชื่อ Calypso ที่ต้องการแก้ปัญหาหลายๆ อย่างของฐานโค้ดเดิม

ถ้าเราล็อกอินเข้าระบบ WordPress.com ในวันนี้ สิ่งที่เห็นคือ Calypso นั่นแหละ และถ้ายังไม่พอใจก็สามารถดาวน์โหลด desktop client ที่หน้าตาเหมือนกันทุกประการ (มันคือตัวเดียวกันนิ) ไปใช้งานได้ด้วย

ลองใช้ระบบ Calypso มาสักระยะหนึ่งแล้วก็ขอบันทึกความเห็นไว้ดังนี้

Calypso กับ JetPack

ส่วนแรกคืออรรถประโยชน์ใช้สอยของตัว Calypso ตรงนี้ต้องบอกว่ามันถูกสร้างขึ้นมาเพื่อ WordPress.com ในฐานะธุรกิจของบริษัท Automattic เป็นหลัก ไม่ใช่ WordPress.org ของมหาชนทั่วไป ดังนั้นตัว Calypso แทบจะไร้ค่าทันทีถ้าเราไม่คิดจะใช้มันกับ WordPress.com (ซึ่งในทางปฏิบัติก็ทำไม่ได้ด้วย เพราะมันบังคับล็อกอินด้วยบัญชี WordPress.com)

ในมุมมองของ Automattic นั้น ตัว WordPress.com จะค่อยๆ เปลี่ยนจาก "ซอฟต์แวร์" มาเป็น "บริการ" ที่ทั้งตัวมันอาจไม่ได้มีแค่ตัว WordPress CMS เพียงอย่างเดียว แต่ครอบคลุมไปถึงบริการเกี่ยวเนื่องประเภทอื่นๆ เช่น สารพัดเครื่องมือในชุด JetPack (ที่ไม่เปิดซอร์สโค้ดด้วย)

ดังนั้นในแง่ฟังก์ชันการใช้งาน Calypso จึงเป็น "หน้ากาก" สำหรับบริการ "ระบบ" ที่เป็น WordPress ปกติ โดยอาศัยพลังของ JetPack ที่รันอยู่บนเซิร์ฟเวอร์ของ Automattic คอยสื่อสารให้แทน ดังนั้นเราจึงไม่สามารถใช้ Calypso โดยไม่มี JetPack ได้เลย และแปลว่าชีวิตเราก็จะไปฝากอยู่กับ Automattic นั่นเอง

สิ่งที่ชุมชน WordPress.org กังวลว่าจะถูก Calypso เข้ามาทดแทนหน้าที่ จึงไม่ได้เป็นปัญหานัก เพราะอนาคตของ Calypso ในโลกของ WordPress.org จะเดินหน้าไปได้ ก็ต่อเมื่อตัวโค้ด (ที่ Automattic ใจดีเปิดซอร์สให้) ถูกดัดแปลงให้ทำงานร่วมกับ WordPress.org เวอร์ชันโอเพนซอร์สได้โดยไม่จำเป็นต้องพึ่งพา JetPack

(ถ้าให้เทียบ WordPress.org = Android AOSP ส่วน JetPack คือ Google Play Services)

ถามว่า Automattic อีวิลไหม ก็คงไม่ขนาดนั้นเพราะใจดีเปิดซอร์สให้ใช้ฟรี แต่ถ้าถามว่าใช้งานแล้วชีวิตจะขึ้นกับ Automattic เลยไหม ก็แน่นอน ไม่มีทางเลือกอื่น

ดีไซน์

ตอนที่ Calypso เปิดตัว ศาสดา Matt บอกว่ามันจะช่วยให้ WordPress ทันสมัยและใช้งานง่ายขึ้น ซึ่งถ้าดูจากหน้าตาของตัว Editor ของ Calypso จะเห็นว่ามันดูเรียบง่ายกว่าของเดิมมาก

WordPress Calypso Editor

แต่ผมใช้ๆ ไปแล้วกลับไม่ค่อยชอบ เพราะรู้สึกว่ามันเน้น simplicity มากไปจนละเลย action หลายอย่างที่สำคัญ เช่น ดูจะเน้นตัว editor เนื้อหาให้ distraction free เป็นหลัก (แนวทางเดียวกับ Medium) และย้ายทุกอย่างที่เหลือไปไว้ใน sidebar ด้านซ้ายมือ ส่งผลให้งานหลายอย่างที่เคยทำได้ง่ายและเด่นชัด (เช่น การใส่ excerpt หรือ slug ที่สำคัญมากในทุกรณี) ถูกเอาไปซ่อนไว้แทบจะใต้สุดของ sidebar เลย

นอกจากนี้ อย่างที่บอกไปว่า Calypso ออกแบบมาสำหรับ WordPress.com ที่พยายามทำตัวเป็นกึ่งๆ social network มีระบบติดตาม (follow) บล็อกของผู้เขียนท่านอื่น ลักษณะเดียวกับพวกแอพ/เว็บอ่านข่าวหรือบทความประเภท long form ทั้งหลาย (ปฏิเสธไม่ได้ว่าได้อิทธิพลมาจาก Medium เยอะมาก) พอใส่ฟีเจอร์พวก Reader/Notification เข้ามา โดยที่บางคน (เช่นผม) ไม่ใช้งาน ก็ให้ความรู้สึกว่ามันเยอะและล้นเกินกว่าที่ควรจะเป็นไปพอสมควร

โดยสรุปคือประทับใจในความกล้าแหกกรอบของทีมงาน WordPress.com แต่ใช้งานแล้วยังไม่ค่อยประทับใจเยอะอย่างที่คาดหวัง และในแง่ผู้ใช้ทั่วไปที่ self-hosted เว็บเอง ก็ยังไม่เห็นประโยชน์ของการเปลี่ยนไปใช้ Calypso เหนือการใช้ backend ตัวเก่าสักเท่าไรนัก

ป.ล. เจอบั๊กในระบบ tag ด้วย แจ้งบั๊กไว้บน GitHub แล้ว

Keyword: